Zoek in het uitgebreide archief van 14 februari 2012 tot nu

Inhoud

Belgian Oncologie News van 23/11/2017
 
EDITORIAL
Info of intox?

Op 4 oktober publiceerde het British Medical Journal een artikel dat insloeg als een bom.1 Doel van de studie was om de beschikbaarheid te bepalen van de gegevens over het voordeel op de overleving en de levenskwaliteit van antikankerbehandelingen die in Europa werden goedgekeurd tussen 2009 en 2013.

GESCHIEDENIS
Stap voor stap naar de moderne immunotherapie

Een plotselinge ontdekking is uitermate zeldzaam in de geneeskunde. De therapeutische aanwinsten zijn gewoonlijk het resultaat van kleine ontdekkingen die elkaar opvolgen, van het laboratorium tot het ziekbed. Immunotherapie tegen kanker is daar een prachtig voorbeeld van.

In een stroomversnelling

De huidige immunotherapie tegen kanker omvat letterlijk het opnieuw aanzwengelen van het immuunsysteem tegen tumorcellen. De eerste overwinningen met die nieuwe benadering werden behaald bij het melanoom. Een aantal jaren geleden bedroeg de vijfjaarsoverleving slechts 4%. Nu is dat al 50%.

ESMO
Plaats van PD-1- en PD-L1-antagonisten

De mediane totale vijfjaarsoverleving bij patiënten met een kanker van het bovenste spijsverteringskanaal verschilt sterk volgens de ligging, maar bedraagt in Europa hooguit 2 tot 25%. Misschien kan immunotherapie daar verandering in brengen.

Wat zijn de nieuwe combinaties?

Kei Muro (Nagoya, Japan) heeft de laatste resultaten gepresenteerd van een combinatietherapie bij kanker van het bovenste deel van het maag-darmkanaal.

Beter specificeren om beter te kunnen behandelen

In de oncologie proberen we altijd de tumor zo goed mogelijk te karakteriseren, maar het feit dat de behandeling soms mislukt, bewijst dat die aanpak niet optimaal is. Dankzij de aanwinsten in de immunologie hebben we een beter inzicht gekregen in de resistentie van sommige tumoren tegen bepaalde behandelingen. Het is dus wenselijk om niet alleen rekening te houden met de immuunreactie op de tumor, maar ook met de immuunreactie van het midden waarin de tumor baadt.

Een nieuwe indicatie voor immunotherapie

Hoofd- en halskanker is moeilijk te behandelen. Misschien mogen we nog het meeste verwachten van immunotherapie.

Nut van immunotherapie bij NSCLC

Er waren tal van presentaties over immunotherapie bij longkanker. Dat betekent echter daarom nog niet dat alle immunotherapeutische middelen goed zijn. Op het congres waren er toch enkele speciale sessies over immunotherapie bij longkanker.

Immunotherapie: geen oog voor SCLC?

Er wordt veel gesproken over niet-kleincellige longkanker (NSCLC), maar als het nieuwe behandelingen betreft, wordt kleincellige longkanker (SCLC) vaak stiefmoederlijk behandeld.

Wat is de oorzaak van resistentie tegen immunotherapie?

Het melanoom is de eerste kanker die werd behandeld met immunotherapie. En het is ook bij het melanoom dat de eerste gevallen van resistentie zijn beschreven. Er werd een volledige sessie gewijd aan dat onderwerp.

Resultaten van de Checkmate 143-studie

De behandeling van hersentumoren is bijzonder moeilijk gezien hun ligging en agressiviteit. Een belangrijke vraag is of de patiënt de behandeling zal verdragen. Wat vermag immunotherapie? Wordt immunotherapie verdragen? Blijkbaar wel.

CURSUS IMMUNOTHERAPIE JULES BORDET
Is er een plaats voor immunotherapie?

Karen Willard-Gallo (Jules Bordet Instituut, Brussel) gaf een overzicht van de immunogeniciteit van borstkanker. Dat onderwerp heeft lang in de vergeethoek gelegen, maar met de ontwikkeling van nieuwe technieken wordt dat aspect van borstkanker almaar beter onderzocht. Dat biedt dan weer therapeutische mogelijkheden. Dan moeten we nog nagaan bij wie die immunotherapie zal werken.

Immunotherapie en urotheelkanker

Immunotherapie bij urotheelkanker is niet nieuw, aldus Nieves Martinez Chanza (Jules Bordet Instituut). In de jaren negentig werden sommige kankers al behandeld met cytokines. Checkpointremmers hebben echter de behandeling grondig gewijzigd.

Pathologische ontleedkunde in het centrum

Mocht het voor sommigen nog niet duidelijk zijn, de patholoog wordt almaar belangrijker in de oncologie. Hij moet niet alleen bepalen over welke tumor het gaat, maar moet de tumor ook beschrijven en informatie geven die een prognostische waarde heeft en de werkzaamheid van de behandelingen voorspelt.

De immunologische link

De intestinale microbiota is belangrijk voor het welzijn, maar welk effect heeft die op de ontwikkeling van kanker en de werkzaamheid van de behandeling? Theofilos Poutahidis (Thessaloniki, Griekenland) geeft een gedeeltelijk antwoord op die vraag.

Noodzakelijke combinaties

Een van de laatste uiteenzettingen op het colloquium dat werd gehouden door het Jules Bordet Instituut, ging over combinaties van immunotherapeutische middelen. Die uiteenzetting werd gegeven door Ahmad Awada (IJB).

Nivolumab vs. chemotherapie bij gevorderd NSCLC met meer dan 5% PD-L1-expressieNSCLC: viermaal betere vijfjaarsoverleving met nivolumabOpsporing van longkanker die gevoelig is voor immunotherapie
MEDEDELING
Immunotherapie: een constante evolutie

In het kader van een informele ontmoeting hebben we een gesprek gehad met Scott Cooke en dr. Paul Lacante, respectievelijk ceo en medisch directeur van Bristol-Myers Squibb België. Een gelegenheid om wat meer te weten te komen over de huidige en toekomstige ontwikkelingen op het vlak van immunotherapie bij Bristol-Myers Squibb.

KORT
Folliculair lymfoom: rituximab i.v. of s.c.? Beide zijn goedNivolumab bij een gevorderd hepatocellulair carcinoomGevorderd melanoom: ipilimumab 10 mg/kg versus ipilimumab 3 mg/kgRespons immunotherapie kan afhangen van darmbacteriën
KLINISCHE STUDIE
Fase III-studies: deel vier

Fase III-studies zijn vergelijkende studies van de werkzaamheid. Ze vergelijken dus de werkzaamheid van een nieuwe behandeling met die van de beste bekende behandeling, de referentiebehandeling.

IN THE PIPELINE
In the pipeline
DOSSIER
Verband tussen angiogenese en immunotherapie

Onderzoeken van de groep van professor Eric Tartour, Parijs, bewijzen dat er een verband bestaat tussen de immuniteit en de angiogenese.

IN DE KIJKER
Eindelijk een prospectieve studie

Het risico op borst- en ovariumkanker in geval van een mutatie van het BRCA1- of het BRCA2-gen werd tot nog toe hoofdzakelijk geraamd op grond van retrospectieve studies. In de JAMA werd een grote, prospectieve, internationale studie gepubliceerd over het risico dat vrouwen met een mutatie van het BRCA1- of het BRCA2-gen lopen, ongeacht of ze al dan niet al kanker hebben.

REFLECTIE
Contact met ‘moeilijke’ mensen verhoogt risico op burn-out

15% van de mensen met burn-out werkt in de zorgsector. En personen die constant in contact staan met ‘moeilijke’ mensen, bijvoorbeeld patiënten, lopen meer risico op een burn-out. Dat zijn enkele van de bevindingen uit een enquête uitgevoerd op vraag van de Onafhankelijke Ziekenfondsen.